Στα Άνω Λεχώνια του Δήμου Βόλου βρίσκονται τα ερείπια ενός πρωτοποριακού για την εποχή του εργοστασίου του Γ.Δημόπουλου (1920).Μύλος, λαναριστήριο, παγοποιείο, κινηματογράφος, αίθουσα χορού και δίκτυο διανομής ρεύματος!
Ο Γεώργιος Δ. Δημόπουλος, υπήρξε ένας πρωτοπόρος επενδυτής και εργοστασιάρχης της προπολεμικής εποχής στα Άνω Λεχώνια. Ήταν γιος του Δημητρίου Δημόπουλου, της γνωστής καραμπασιώτικης οικογένειας. Είχε τρία ακόμη αδέλφια. Τον Νικόλαο (αγρότη και έμπορο φρούτων), τον Λεωνίδα (αγρότη) και τον Κων/νο (φοιτητή της Εμπορικής).
Ο Γιώργος σε ηλικία 14 ετών, ξενιτεύτηκε στη Νότια Αφρική, όπου έμεινε κοντά σε κάποιο θείο του πολλά χρόνια πλουτίζοντας.
Επιστρέφοντας στα Λεχώνια αγόρασε το κτιριακό συγκρότημα του ΣΠΟΛΚ (Συνεταιρισμός Πωλήσεως Οπωρών Λεχωνίων Καραμβασίου) από την Εθνική Τράπεζα που το είχε κατασχέσει, αφού ο συνεταιρισμός είχε πτωχεύσει, στα 1934. Τότε αγόρασε και τη γύρω περιοχή, όπου πάνω απ’ το εργοστάσιο έχτισε το υπάρχον και σήμερα πέτρινο σπίτι του, σε σχέδια του βολιώτη αρχιτέκτονα μηχανικού Μήτσου Κασσιόπουλου, με μαστόρους τους λεχωνίτες Παναγιώτη-πατέρα και Θόδωρο-γιο Ζουμπούλη. (Ο τελευταίος ήταν και ψάλτης στα Λεχώνια) . Σ’ αυτό το σπίτι έπεσε και η πρώτη τσιμεντένια «ταράτσα» στα Άνω Λεχώνια!
Επένδυσε πολλές χιλιάδες χρυσές λίρες δημιουργώντας στα ήδη υπάρχοντα κτίρια:
α) εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής και δίκτυο διανομής ρεύματος στα Άνω Λεχώνια,
β) αλευρόμυλο, γ) λαναριστήριο, δ) παγοποιείο και ε) τον κινηματογράφο.
Τα κτίρια τα ανακαίνισε και εκποίησε κάποια υλικά από τον παλιό Συνεταιρισμό, όπως τον τεράστιο λέβητα και τα άλλα μπακιρένια καζάνια. Το μεγάλο για τότε έργο που έκανε, ήταν η υδρομάστευση των πηγών με μικρό φράγμα του ποταμού Κουφάλας, στην περιοχή Τζοάνη.
Για πολλά χρόνια ο μύλος Δημόπουλου άλεθε τα στάρια που έφερναν οι χωρικοί απ’ τον κάμπο. Στην περίοδο της Κατοχής, πάλι άλεθε τα λιγοστά δημητριακά της περιοχής ή αυτά που προέρχονταν από ανταλλαγή με λάδια.
Τη δεκαετία του ‘30 ξεκίνησε και η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος με υδροστρόβιλους. Το ρεύμα το διέθετε στα σπίτια του χωριού, που ήταν κυρίως πάνω σε κεντρικούς δρόμους καθώς και στο φωτισμό κεντρικών του σημείων, σε περιορισμένο βέβαια επίπεδο. (Γνωστή είναι η υπάρχουσα σιδερένια κολώνα στο κέντρο του χωριού, απομεινάρι εκείνης της εποχής, όπου πάνω της οι κατακτητές Γερμανοί και οι συνεργάτες τους, κρέμασαν τρεις άντρες στις 12-5-1944).
Ήταν το παλιό δίκτυο πριν τη ΔΕΗ που απομεινάρια του υπάρχουν ακόμη στο χωριό. Τέτοια όμοια εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής υπήρχαν ακόμη σε Βόλο (σήμερα Παλιά Ηλεκτρική), Δράκια, Αϊ-Λαυρέντη(στις πηγές Αϊ-Γιάννη που ανατινάχτηκε από τους αντάρτες), Αργαλαστή κι αλλού. Η παραγωγή ρεύματος έγινε πάνω στα πρότυπα της παλιάς ηλεκτροπαραγωγής του ΣΠΟΛΚ με κίνηση της ρόδας από το νερό. Επίσης υπήρξε συνεργασία με την Ηλεκτρική Εταιρεία Βόλου σε τεχνογνωσία και τους εγκαταστάτες ηλεκτρολόγους του Βόλου.
Παράλληλα με το μύλο, λειτουργούσε και το λαναριστήριο (=εργαστήριο που κατεργάζεται-ετοιμάζει τα μαλλιά για κλώσιμο) που διαχειριζόταν η σύζυγός του. Λίγο αργότερα, δημιούργησε το παγοποιείο που προμήθευε πάγο τις παγωνιέρες των σπιτιών και τους πλανόδιους ψαράδες της περιοχής. Συγχρόνως λειτούργησε και τον κινηματογράφο με το όνομα ΦΡΥΝΗ, που και μετά το Δημόπουλο συνέχισε τη λειτουργία του με άλλους κινηματογραφιστές.
Παλιότερα, υπήρξαν κάποιες αναπτυξιακές προτάσεις για επαναλειτουργία του χώρου με αναπαλαίωση και δημιουργία νέας μικρής υδροηλεκτρικής μονάδας. Το σχέδιο όμως δεν προχώρησε.
Σήμερα, το μεγάλο κτίριο Δημόπουλου έχει μείνει χωρίς στέγη, με τα μηχανήματα-απομεινάρια του εργοστασίου να σαπίζουν. Κρίμα………………….
Πηγές: Pelion και Βlogger.com
Νίκος Βητσόπουλος
