Ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση και την ευκαιρία να συμμετέχω στη ημερίδα, η οποία αφορά ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής μας συνοχής: την ομαλή και αξιοπρεπή κοινωνική επανένταξη των αποφυλακισμένων συμπολιτών μας.
Στον Δήμο Βόλου, η κοινωνική πολιτική δεν αποτελεί θεωρητική άσκηση. Είναι καθημερινή πράξη ευθύνης, γιατί γνωρίζουμε καλά ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός δεν εμφανίζεται σε ένα μόνο σημείο της ζωής ενός ανθρώπου. Αποτυπώνεται στη φτώχεια, στην έλλειψη στέγης, στην ανεργία, στη δυσκολία πρόσβασης σε βασικά αγαθά, στις ψυχοκοινωνικές ανάγκες – ακριβώς οι ίδιοι τομείς όπου η επανένταξη αποφυλακισμένων απαιτεί συντονισμένες και δομημένες παρεμβάσεις.
Η εικόνα που καταγράφεται συνολικά στην πόλη μας τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι η ευαλωτότητα αυξάνεται. Οι συνέπειες των φυσικών καταστροφών, οι επιπτώσεις του υψηλού κόστους ζωής, η συνεχιζόμενη ανάγκη για στήριξη νοικοκυριών χαμηλού εισοδήματος, μονογονεϊκών οικογενειών, ηλικιωμένων, ανέργων και ΑμεΑ, έχουν ενισχύσει την πίεση προς τις κοινωνικές δομές του Δήμου. Το Κέντρο Κοινότητας, το Κοινωνικό Παντοπωλείο, το Κοινωνικό Φαρμακείο, οι Ξενώνες Αστέγων, το πρόγραμμα Βοήθεια στο Σπίτι, λειτουργούν σταθερά ως πυλώνες στήριξης για εκατοντάδες συμπολίτες μας.
Αυτή η οργανωμένη εμπειρία είναι ο λόγος που ο Δήμος Βόλου μπορεί —και οφείλει— να αποτελεί ενεργό εταίρο στην προσπάθεια για τη δημιουργία ενός δικτύου – θα πρότεινα – κοινωνικής ένταξης αποφυλακισμένων. Η πολιτική βούληση υπάρχει και είναι ξεκάθαρη: τόσο τα στελέχη μας όσο και η δημοτική αρχή δεσμευόμαστε να συμμετέχουμε σε κάθε συλλογική πρωτοβουλία που προάγει την κοινωνική συνοχή και τη δικαιοσύνη.
Η κοινωνική επανένταξη των αποφυλακισμένων δεν είναι απομονωμένη διαδικασία. Συνδέεται με ανάγκες που αναγνωρίζουμε καθημερινά: στέγαση, εργασία, πρόσβαση σε υγεία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Ο Δήμος διαθέτει ήδη δομές που μπορούν να αποτελέσουν κρίκους σε αυτό το δίκτυο. Ο Ξενώνας Αστέγων λειτουργεί με ολοκληρωμένες υπηρεσίες επανένταξης, περιλαμβάνοντας ακόμη και εντοπισμό αστέγων μέσω street work, βοήθεια στην εύρεση εργασίας και σταθερής κατοικίας. Η εμπειρία αυτή έχει δείξει ότι η συνδυασμένη παρέμβαση μπορεί να φέρει σε ορισμένες περιόδους ακόμη και ποσοστά επανένταξης της τάξης του 60–70%.
Παράλληλα, το Κέντρο Κοινότητας και οι συνεργαζόμενες δομές ψυχικής υγείας έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν καθοδήγηση για την πρόσβαση σε προνοιακά επιδόματα και κοινωνικές παροχές. Το Job Center υποστηρίζει άνεργους συμπολίτες στην αναζήτηση εργασίας και την κατάρτιση, μια υπηρεσία που μπορεί να προσαρμοστεί ώστε να συμπεριλάβει συστηματικά άτομα που εξέρχονται από το σωφρονιστικό σύστημα.
Η εμπειρία μας δείχνει επίσης ότι η επανένταξη δεν είναι ούτε ατομική ούτε μονοδιάστατη υπόθεση. Ο Δήμος Βόλου ήδη έχει αναπτύξει ισχυρά δίκτυα συνεργασίας με κοινωνικούς φορείς, την Εκκλησία, συλλόγους, επιχειρήσεις και εθελοντικές ομάδες. Αυτές οι συνεργασίες, που ήδη ενισχύουν το κοινωνικό παντοπωλείο, τις δράσεις ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και τις έκτακτες παρεμβάσεις μετά από φυσικές καταστροφές, αποτελούν παράδειγμα του πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο ένταξης και για τους αποφυλακισμένους.
Έχουμε επίσης αποδείξει ότι μπορούμε να λειτουργήσουμε με ταχύτητα και συντονισμό. Μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του 2023, ενεργοποιήσαμε άμεσα τις υπηρεσίες κοινωνικής προστασίας, καταγράψαμε ανάγκες επί τόπου, στηρίξαμε οικογένειες με προβλήματα στέγασης και υγείας, αξιοποιήσαμε κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους. Αυτό το επίπεδο ετοιμότητας είναι πολύτιμο και για προγράμματα επανένταξης, όπου η αμεσότητα και η συνέργεια αποτελούν προϋπόθεση επιτυχίας.
Γνωρίζουμε βέβαια ότι υπάρχουν δυσκολίες: ανάγκη για περισσότερο εξειδικευμένο προσωπικό, για επιπλέον ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, για σταθερή χρηματοδότηση των δομών — όλα αυτά είναι ζητήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Όμως η εμπειρία μας δείχνει ότι, όταν υπάρχει συνεργασία με την κεντρική διοίκηση και αξιοποίηση πόρων όπως το ΕΣΠΑ και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, οι παρεμβάσεις μπορούν να αποκτήσουν διάρκεια και βιωσιμότητα.
Φίλες και φίλοι,
Η ένταξη των αποφυλακισμένων δεν είναι θέμα φιλανθρωπίας. Είναι θέμα δικαιώματος, αξιοπρέπειας και δημόσιας ασφάλειας. Μια κοινωνία που δίνει δεύτερες ευκαιρίες γίνεται ασφαλέστερη, πιο συνεκτική και πιο ανθρώπινη.
Ο Δήμος Βόλου θα είναι ενεργό μέλος σε κάθε προσπάθεια δημιουργίας ενός οργανωμένου, τεκμηριωμένου και αποτελεσματικού δικτύου στήριξης των αποφυλακισμένων. Γιατί πιστεύουμε ότι κανείς δεν πρέπει να επιστρέφει στην κοινωνία μόνος και αβοήθητος. Πιστεύουμε στη δύναμη της συνεργασίας, στη διασύνδεση υπηρεσιών, στην επαγγελματική κατάρτιση, στην ψυχοκοινωνική στήριξη και στην προσφορά μιας νέας αρχής.
Το μήνυμα είναι σαφές:
Στον Βόλο εργαζόμαστε για μια πόλη χωρίς αποκλεισμούς. Μια πόλη όπου η επανένταξη δεν είναι slogan, αλλά συλλογική ευθύνη. Και σε αυτή την ευθύνη, είμαστε παρόντες με συνέπεια, με δράση και με πολιτική βούληση.
